Pola psychościemy

Anna Szulc

Rok wcześniej Centrum Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej MEN włączyło kinezjologię edukacyjną do programu szkolenia przeznaczonego dla psychologów, pedagogów, nauczycieli i rodziców.

– Szkolenia trwały 16 godzin, a ich celem było zapoznanie uczestników z naturalną metodą wspomagania i stymulacji funkcjonowania dzieci z trudnościami szkolnymi – wyjaśnia nam biuro prasowe MEN.

Na 16 godzinach szkolenia sprawa się jednak nie kończy. Na poziomie podstawowym „gimnastyki mózgu” przeszkolono do dziś w Polsce 50 tysięcy opiekunów dziecięcych. Ponad 60 szkół podpisało umowę ze Stowarzyszeniem Kinezjologów Edukacyjnych, w ramach której rady pedagogiczne szkół dostają scenariusze zajęć. Co ważne, często zajęć z dziećmi upośledzonymi! Kinezjologia na stałe weszła do programów wielu kierunków studiów dyplomowych i podyplomowych dla pedagogów i terapeutów.

Czego zatem uczą się dziś w ramach zajęć z kinezjologii, to znaczy naturalnej metody wspomagania, pedagodzy, nauczyciele i rodzice oraz studenci polskich uczelni? Uczą się na przykład odwijania uszu dzieciom. Albo naciskania odnalezionych w ciele dziecka punktów energetycznych, czyli mudr. – Uczą się rzeczy, które z punktu widzenia nauki nie mają żadnego uzasadnienia – zapewnia profesor Anna Grabowska, neuropsycholog i kierownik Pracowni Psychofizjologii w Instytucie Nenckiego PAN.

Puknij się w czoło
Grabowska na prośbę Komitetu Neurobiologii PAN wykonała trzy lata temu ekspertyzę na temat podstaw naukowych kinezjologii edukacyjnej. Na bazie publikacji dostarczonych między innymi przez Stowarzyszenie Kinezjologów Edukacyjnych. Profesor najpierw zauważyła kardynalne błędy w tłumaczeniach tekstów z języka angielskiego. Na przykład struktura mózgu zwana ciałem kolankowatym bocznym w tekstach kinezjologów określona została jako „lateralny zwój kolanka”. A takiego nie ma. Ale to nic w porównaniu z tym, co dostrzegła, czytając materiały przedstawiające tę metodę.

– Autorzy tych tekstów okazali się kompletnymi laikami w zagadnieniach dotyczących funkcjonowania mózgu – wyjaśnia profesor Grabowska. – Mylili podstawowe pojęcia, snując teorie i groteskowe dywagacje na temat połączeń między półkulami, profili dominacji, testów mięśniowych, masowania punktów, które poprawiają myślenie albo redukują u dzieci stres. Wiele tych tez jest nie tylko fałszywe, ale ma wręcz charakter „magiczny”.

Problem w tym, że magiczna kinezjologia zaczyna wypierać ze szkół i ośrodków dla dzieci z dysfunkcjami stare sprawdzone i racjonalne metody terapeutyczne. Akcja naukowców z PAN wymierzona w kinezjologię edukacyjną jest dziś jednym z niewielu zakrojonych na większą skalę działań polskich naukowców wymierzonych w pseudonaukę*.

Dlaczego? – Bo psycholodzy często sami czerpią profity z pseudonauki – doktor Tomasz Witkowski nie pozostawia nam żadnych złudzeń.

Złudzeń, że specjaliści od duszy przejmują się losem swoich pacjentów. Że biorąc od nich pieniądze, biorą jednocześnie odpowiedzialność za ich zdrowie, a czasem życie. Zatem, Polaku, zanim pójdziesz do gabinetu terapeuty, w którym ustawią ci figurki albo przestawią duchy, zastanów się dwa razy. Ludzie, do których drzwi zapukasz, mogą ci zrobić wodę z mózgu, bo używanie rozumu, ale najpewniej i serca, przestało być dla nich wartością.

Anna Szulc
„Przekrój” 44/2009

*  - W listopadzie 2007 roku na Wydziale Nauk Humanistycznych SGGW odbyła się konferencja „Kinezjologia edukacyjna. Nauka, pseudonauka czy manipulacja?”. Uczestnicy – pedagodzy, psycholodzy, terapeuci, neurobiolodzy – uznali kinezjologię za oszustwo

Jak rozpoznać terapię, która nie szkodzi
W tej chwili na liście Europejskiego Towarzystwa Psychoterapii (EAP), które skupia ponad 120 tysięcy terapeutów, zarejestrowanych jest 31 modeli terapeutycznych i ciągle dopisywane są nowe. Inne źródła mówią, że na europejskim i amerykańskim rynku istnieje około 500 różnych, w większości niesprawdzonych terapii.
Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne w specjalnym raporcie poświęconym skuteczności psychoterapii już w 1995 roku, na fali psychoterapeutycznego szaleństwa, określiło wymagania, jakimi powinni kierować się badacze, dzieląc terapie na efektywne i nieefektywne.
Nieefektywne, czyli takie, które nie dają żadnych rezultatów, lub takie, których rezultatów nie da się racjonalnie sprawdzić. Naukowcy zza oceanu uznali, że o wiarygodnej terapii można mówić dopiero wtedy, gdy zostanie zweryfikowana na podstawie dwóch porządnie zaplanowanych eksperymentów naukowych. Innymi słowy, grupę ludzi poddaną analizowanej terapii należy porównać jednocześnie z innymi grupami terapeutycznymi: członkowie „konkurencyjnej” grupy przyjmowaliby lekarstwa, inna grupa poddawana byłaby terapii placebo lub prowadzona zgodnie z zasadami odmiennej, sprawdzonej już terapii. Uzyskane efekty porównawcze powinny pochodzić od co najmniej dwóch niezależnych naukowców lub zespołów badawczych. Amerykanie uznali również, że psychoterapia oparta na wiarygodnych badaniach klinicznych musi mieć precyzyjnie postawiony cel i czytelne dla wszystkich standardy postępowania z pacjentem.

• Do metod, których wyniki potwierdzono empirycznie, badacze zaliczają dziś terapie:
– behawioralną,
– poznawczo-behawioralną,
– poznawczą,
– trening umiejętności społecznych,
– systemową terapię rodzinną.

• Do metod, które nie zostały wystarczająco przebadane lub wyniki badań nie potwierdziły ich skuteczności, zaliczono między innymi:
– psychoanalizę (wybitny filozof  Karl Popper  posłużył się właśnie przykładem psychoanalizy jako teorii niefalsyfikowalnej, a więc nienaukowej),
– terapię NLP,
– ustawienia Berta Hellingera,
– kinezjologię edukacyjną.

Coraz częściej krytycy psychoterapii za sensowną dla niej alternatywę uważają tak zwany trening twardości psychicznej, czyli uczestnictwo w specjalnych warsztatach, które uczą ludzi, jak radzić sobie ze stresem i przeciwnościami losu oraz jak wzmocnić w sobie odporność na problemy. Treningi twardości prowadzone są już między innymi w The Hardiness Institute w Kalifornii, nad ich efektywnością trwają badania w wielu ośrodkach akademickich na świecie.

1 2 3 4

wpisz swój komentarz

Tytuł:		Pseudonim:
Treść:		E-mail:		Zapisz
	Wydawnictwo "Przekrój" sp. z o.o. zastrzega sobie prawo do usuwania komentarzy łamiących polskie prawo lub zasady dobrego wychowania.

komentarze do artykuŁu

Wszystkie